Geplaatst op 11 juli 2016
Door pietdeloof


MuziekOnderweg


Jaren geleden zwoer ik elektrisch versterkte concerten af. Te luid, soms pijnlijk luid. Ik hoef de bassen niet noodzakelijk tot in mijn beendergestel te voelen en ik hou te veel van muziek om het noodlot te tarten en met tinnitus huiswaarts te keren. Dat wringt soms, als je een aantrekkelijke affiche ziet. Zoals die van Gent Jazz dit jaar. En dus gaf ik het nog een kans.

Max Richter zowaar. En John Cale, die wilde ik ook wel eens horen. Op één avond.

Wel: Max Richter stelde niet teleur, op geen enkel vlak. Een geweldig concert, zeker niet te luid, en daarmee ook het bewijs dat je duizenden mensen kan boeien zonder de decibels over hen heen te laten daveren.

Twee uur daarvoor, bij John Cale, was het helaas anders. Een basbombardement van bij de eerste maten. Na enkele minuten ontvluchtten we onze plaats (achteraan het voorste blok), want zelfs mét oordoppen was het niet te harden.

Op dezelfde rij zagen we een vrouw met de vingers in de oren, de ellebogen onhandig op de knieën.

Verderop keken mensen elkaar aan: Euh, blijft dit zo? – zó’n blik. Enkele decibelmeters op mijn iPhone geprobeerd; ze toonden waarden tussen 95 en 100 decibel. Ik zal niet beweren dat zulke apps perfecte metingen opleveren, maar het zou vreemd zijn mochten ze er allemààl ver naast zitten. 95 à 100 decibel kan na een kwartier al onherstelbare gehoorschade aanrichten – op internet vind je daarover talloze wetenschappelijke rekentabellen. Gehoorschade die zich niet noodzakelijk manifesteert met een fluittoon (die al dan niet overgaat), maar ook onzichtbaar: duizenden trilhaartjes in de oren die platgeslagen worden als een korenveld bij noodweer en soms nooit meer overeind komen.

Jaren geleden publiceerde ik een jeugdboek (Sssst) over dit thema. Ik deed daarvoor heel wat onderzoek, praatte met artsen, kwam in contact met mensen die een te luid concert bekochten met tinnitus. Zelfs met oordopjes. Het is namelijk een illusie te denken dat de oordopjes die organisatoren als Gent Jazz uitdelen (en die ik bij ontstellend weinig mensen zag) veel soelaas bieden. Ze dempen meestal minder dan ze beloven en zelfs van op maat gemaakte sets ben je niet zeker. (Zie onderzoek Test-Gezondheid, okt/nov 2010). Daarbij komt dat dreunende bassen je niet alleen via de oren teisteren.

De stoeltjes op Gent Jazz trilden mee tijdens John Cale – wat doen zulke vibraties dan met een delicaat zintuig als ons gehoor?

Ik heb de indruk dat er over geluidsoverlast en gehoorschade nog altijd wat lacherig wordt gedaan, alle campagnes ten spijt. Nog altijd heerst de overtuiging dat het iets voor overgevoelige watjes is, niet voor de échte muziekliefhebbers ‘die er wel tegen kunnen’. Je bent altijd de enige die klaagt, en die goedmenende concertorganisatoren delen toch oordopjes uit? Gratis! Zó zijn ze met onze gezondheid begaan.

Hoe kan je als organisator oordopjes uitdelen maar tien meter verderop vrolijk de volumeknop opendraaien?

Het getuigt van een akelig cynisme, een schaamlapje om het geweten te sussen.

Waarom zouden alleen daverende decibels het publiek blij maken? Ik kan mij niet voorstellen dat 5 dB minder ook maar iéts teniet zou hebben gedaan aan het optreden van John Cale. Integendeel: een eind buiten de tent klonk het zelfs beter en evenwichter. Waarom dan al die overdreven veel decibels? Waar en wanneer is dat ooit ontstaan, die dictatuur van de decibels op concerten? Ik vraag het mij echt af.

Op een technofuif of in een discotheek moet je niet zeuren, maar is het niet treurig dat je als bezoeker van een gezinsvriendelijk festival de afweging moet maken tussen een ticket kopen en risico lopen op gehoorschade?

Zeker op een festival als Gent Jazz, waar je verwacht dat ze hier komt-ie – oor hebben naar de kwaliteit van een concertbeleving. Niet dus. Ook daar moest en zou het bonken. Jammer voor een festival dat voorts zo fijn is en goed georganiseerd.

Is het naïef te geloven dat het tijdens de andere optredens op Gent Jazz anders was, dat John Cale een uitschuiver was? (Hij wilde anders niet spelen, er zat een invaller aan de knoppen, weet ik veel.) Wellicht wel.

En is het naïef te denken dat het op andere zomerfestivals niet beter was, maar zelfs nog erger?

 

Foto CC Pexels.com

Foto: CC Pexels

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren